kijjaz's bedroom .. experimental zone ..

Blurring Timbre: between Pitch and Rhythm

สองความรู้สึกที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของงานดนตรีต่างๆ ก็คือ pitch และ rhythm (ส่วน harmony ก็มีทั้งความเป็น pitch (เสียงความถี่ต่างๆกัน) และ rhythm ด้วย (เล่นในจังหวะไหน เปลี่ยนแปลงไปอย่างไร)) ไอเดียใหม่ที่คิดได้ก็คือ ทำอย่างไร ให้ตัวเพลง เข้าสู่จุดที่ pitch และ rhythm เริ่มสูญสลาย คือ sense of pitch สูญสลายไป (เริ่มฟังไม่ออกว่าเป็นโน้ต) และ sense of rhythm หายไป (เริ่มเคาะไม่ถูกว่าจังหวะอยู่ตรงไหน)

เรื่องนี้ต้องอาศัยเรื่อง Psychoacoustics ในการอธิบายเล็กน้อย ก็คือ คนรับรู้ความรู้สึกของ pitch ในย่านความถี่ไหน? โดยปกติแล้ว คนเราก็มักจะเริ่มได้ยินความเป็น pitch ได้ที่ประมาณ 20-30hz ขึ้นไป

ส่วนจังหวะนั้น เวลาที่มีอะไรรัว เช่นประมาณ 10-20hz ก็ยังพอจะฟังเป็นจังหวะได้ เช่นการรัว snare ของลุง Buddy Rich เป็นต้น แต่เมื่อสูงไปกว่านั้น สมองก็เริ่มตีความเป็น pitch

การที่เราจะทำให้เสียงนั้น เบลอร์ ระหว่างความเป็น pitch และ rhythm นั้น ก็คือการใช้เสียงที่มี cycle การเกิดอยู่ในช่วงแถวๆ 20hz นี่แหละ (ถ้ามองในเชิงของว่าเสียงเหล่านี้ห่างกันประมาณเท่าไหร่ ก็คำนวณได้ 1 วินาที หารด้วย 20hz ได้เป็น 0.05 วินาที หรือ 50ms

การที่เราทำให้เสีย รัว อยู่ในช่วงความห่างประมาณนี้ (ไม่จำเป็นต้อง 50ms เป๊ะๆ แต่เพิ่มลดได้) สิ่งที่รู้สึกได้แทนที่จะเป็นความรู้สึกของ pitch ก็คือจะเรียกว่า timbre หรือ tone color หรือ เนื้อเสียง นั่นเอง

ซึ่ง ถ้าเราทำเพลงขึ้น จากเทคนิคนี้ เราจะได้ออกมาเป็น sound ในลักษณะไหนนะ? ก็ต้องลองดูกันครับ ขอเวลาทำหน่อย

Ideas for ‘Free Flow’, the new & different dance music style

ที่มา

ช่วงหนึ่ง ผมได้ฟังดนตรี Electronic หลากหลายสไตล์ขึ้น โดยเฉพาะสายที่เป็น Dance Music ทั้งที่ค่อนข้างจะ Pop/Mainstream จนไปถึงสายที่เป็น Experimental/Noise แล้วก็เกิดความคิดขึ้นมาว่า .. ถ้าเราอยากจะทำแนว Dance ขึ้นมาใหม่เลย โดยที่มีองค์ประกอบที่แตกต่างจาก Dance ต่างๆที่เคยมีมา เราจะทำได้ไหม?

วิเคราะห์ (ความเห็นส่วนตัวนะครับ ไม่ได้มีวิชาการมารองรับ)

1. อะไรคือ Dance Music? .. ถึงแม้การเต้นบัลเลต์จะเป็นการเต้นเหมือนกัน ฮิๆๆ แต่จะขอพูดถึง Dance Music ที่คนทั่วไปเข้าใจ / ชอบเต้นกัน .. ลักษณะของมันก็คือ มันมีจังหวะ และเสียง ที่น่าเต้น น่าขยับตาม มี Groove มีความหนักแน่นของจังหวะ .. ผมมองว่า ไม่จำเป็นต้องเป็น Electronic Dance เท่านั้น .. (แล้วก็คิดภาพป๋า James Brown)
2. ลักษณะเสียงที่มักจะได้ยินใน Dance Music ทุกประเภท? .. เสียงที่มี attack เช่น กลองต่างๆ Bass Drum, Snare Drum, ตี Hi-Hat โจ๊ะๆ เสียงเบสชัดๆ
3. แล้วจริงๆแล้ว อะไรน่าจะเป็นหัวใจของการที่มันเป็นดนตรี Dance ได้? .. Groove, อารมณ์ที่เกิดจากการฟังความถี่ต่างๆ
4. คำถาม: แล้วถ้าเราตัดข้อ 2. ออก (ห้ามมี attack) ออกไป จะสามารถคงข้อ 3. ไว้ได้หรือไม่? .. ตอบ: น่าสนแฮะ
5. แล้วถ้าตัดข้อ 2. และ 3. ออกไปเลย คือ ไม่ต้องมีเสียงกระแทกๆ ไม่ต้องรีบนับจังหวะ จะกลายเป็นอะไร? .. ตอบ แถวนี้เขาเรียกแนว Ambiance (แต่ Ambiance ก็สามารถมี Groove ได้เหมือนกัน) .. ดังนั้น ถ้าจะคงความเป็น Dance ก็ยังต้องยึดกับการมี Groove

จึงกลายมาเป็น .. The Birth of Free Flow!

ความหมายของ Free Flow
free–flow·ing adj \-ˌflō-iŋ\ : characterized by easy freedom in movement, progression, or style
ยกตัวอย่างการใช้คำว่า Free Flow:

• There will be FREE FLOW of beers 14 June 2011 from 6.30pm onwards (while stocks last) but RSVP is needed in advance.
• Dad: Yo dawg, you going to dat bitch's party??
  Son: Does it have a virgin free flow?
  Dad: Yeah, its completely free!111!1! there's no entrance fee at all!11!!!1
  (จาก http://www.urbandictionary.com/define.php?term=virgin%20free%20flow)

จะเห็นว่าเป็นคำที่มีความหมายไม่เลวครับ เลยอยากจะขอนำมาเป็นชื่อสไตล์เพลงเลย

แนว Free Flow เป็นอย่างไร?

1. ความดังของเสียงต่างๆ (Amplitude, Amplitude Envelope): ห้ามมีเสียงกระแทก (Attack Time ของเสียงนั้นต้องยาวพอ เพื่อที่จะรู้สึกว่าเสียงค่อยๆ Fade เข้ามา), ห้ามมีเสียงที่ขาดลงทันทีทันใด (Release Time ก็ต้องยาวพอเช่นกัน)
   หมายเหตุ: การที่อยู่ดีๆเสียงขาดไปโดยฉับพลัน ก็ถือเป็นการกระแทกเช่นกัน .. ดนตรีแนว Free Flow จะต้องไม่มีการกระแทก ไม่ว่าฟังแบบปกติ หรือเอามาฟังแบบ Reversed
2. ความถี่ของเสียงต่างๆ (Frequency): ห้ามเปลี่ยนความถี่ หรือย่านความถี่ของเสียงโดยฉับพลัน (เพราะไม่เช่นนั้น ก็จะเหมือนกับการเอาเสียงสองเสียงที่ต่างกัน แล้วใช้ Attack, Release ต่ำๆ จึงผิดกติกาข้อ 1.)
3. ค่าการควบคุม (Control Values) อื่นๆต่างๆของเพลงก็เช่นกัน (เช่น ค่ีาของ Effect ต่างๆ) เป็นกรณีเดียวกับข้อ 2. คือ ให้เปลี่ยนอย่างนุ่มนวล ไม่มีการเปลี่ยนโดยฉับพลัน
4. อนุญาตให้ใช้ Granular Synthesis ได้ สามารถสร้างเสียงเป็น Cloud ได้ .. แต่ต้องระวังไม่ให้มี Grain ใดที่อยู่ดีๆดังกระโดดออกมาจาก Cloud นั้นๆ .. Cloud ที่เหมาะกับสไตล์นี้ คือ Cloud ที่มี Grain มากๆ หรือ ความยาวของ Grain ค่อนข้างสูง จะได้ลดอัตราเสียงของการมีเสียงกระแทก
5. ถ้ามีร้อง .. คำที่ใช้ ก็ต้องเข้ากับกฎนี้เช่นกันคือ ห้ามมีเสียงกระแทกหรือเปลี่ยนเร็วๆ เช่น ท ต ก พ ค ล ร ฯลฯ .. แต่เสียงที่มานุ่มๆได้ เช่น น (รีบๆ น ไม่ได้ ต้องค่อยๆเปิดลิ้น) ม (เช่นกันกับ น) อ (ต้องเฟดเสียงเข้า) ว .. ตอนเสียงจางไปก็เช่นกัน ใช้คำตายไม่ได้ ต้องเป็นคำเป็นเท่านั้น แล้วเฟดเสียงร้องออกทุกคำ
6. แต่ต้อง Dance คือมีจังหวะให้โยกหัวตาม ไม่จำเป็นต้องจับจังหวะ 1 หรือจังหวะขึ้นห้องได้ แต่ว่าอย่างน้อยต้องมีอะไรที่ทำให้โยกตามได้ เช่นมีความเป็น pattern, cycle จนจับ groove ได้

รวมๆแล้ว จริงๆกฎข้อยากๆ มีอยู่ข้อเดียวครับ คือข้อ 1 เพราะ 2-5 ล้วนมีพื้นฐานจากข้อ 1 เท่านั้น ส่วนข้อ 6 เป็นเรื่องจำเป็น เพราะเราจะ Dance

Extreme Free Flow ~ !!!

ผมได้คิดข้อจำกัดเพิ่มสำหรับผู้ที่ต้องการทำ Free Flow ที่ขึ้นสูงระดับอุดมคติ (ไอ้ 1-6 ข้อข้างบน มันแค่ Popๆ เอาให้ง่ายเข้าไว้)

• ข้อมูลทุกอย่างที่ใช้ในเพลง สามารถเขียนเป็นรูปแบบของ Function ได้ คือ
  s = f(t)
  โดย s = สัญญาณที่จะนำไปใช้, t = เวลา โดยที่ t = 0 คือเวลาเริ่มต้นของเพลง
• ค่า f(t) ต้องต่อเนื่องทั้งหมดในช่วงของ t ที่ใช้ในเพลง
• ให้ f'(t) คือ df(t)/dt
  f'(t), f''(t), f'''(t), ... ก็ต้องเป็นฟังก์ชั่นต่อเนื่องเช่นกัน

ยกตัวอย่าง function ที่นำมาใช้ในกรณีนี้ได้ไม่ยากคือ linear, polynomial, exponential, logarithmic, trigonometry เช่น sin(), cos() แต่ต้องระวัง function tan() เพราะมีค่าไม่ต่อเนื่อง

เมื่อทำได้ถึง Extreme Free Flow ค่าทุกอย่างในเพลงจึงจะเป็นค่าที่ลื่นไหลอย่างหาจุดหักไม่ได้อย่างแท้จริง!!

(English Version)

Backgrounds:

These days I've been checking out more styles of electronic dance music, from pop & mainstream dance to more experimental & noisey ones. Then I got an idea: what if I wanna create a new dance music style with elements so different from other dance music?

Analysing Dance Music (based on my opinion only, non-academic!)

1. What is Dance Music? .. Ok, ballet is dance.. but I'd like to skip to everyday dance music first. The ones that we dance. Dance music has beats and the sounds & grooves that moves us. Dance Music doesn't have to be electronic at all. Think of James Brown!
2. What do we hear in Dance Music? .. I hear sharp attacks. e.g. Bass Drums, Snare Drums, punchy Hi-Hat & bass.
3. But what is the essential of dance? .. I say groove & that feeling of movement we percieve from sounds and frequencies.
4. Question: But if we eliminate the elements in 2. (no attacks allowed) .. Can we still maintain 3. (groove)? .. Answer: Hmmm.. Interesting!
5. Question: And if we eliminate both 2. and 3., what do we have? .. Answer: Ambiance. (but Ambiance can have grooves). So if we still wanna make it a dance, we still have to keep groove.

The Birth Of Free Flow!

free–flow·ing adj \-ˌflō-iŋ\ : characterized by easy freedom in movement, progression, or style

Example uses of the word Free Flow:

There will be FREE FLOW of beers 14 June 2011 from 6.30pm onwards (while stocks last) but RSVP is needed in advance.

Dad: Yo dawg, you going to dat bitch’s party??
Son: Does it have a virgin free flow?
Dad: Yeah, its completely free!111!1! there’s no entrance fee at all!11!!!1
(this one from http://www.urbandictionary.com/define.php?term=virgin%20free%20flow)

Now bad right? So I'm gonna use Free Flow as the name of this new style.

What are the characteristics of Free Flow?

1. Amplitude & Amplitude Envelope: No sharp attacks & no sharp release. (Long attack time & release time).
2. Frequency: No sudden changes in frequency of a sound. (Or it would sound like 2 sounds playing but with sharp release & then sharp attack of the new sound, which is against 1.)
3. Control Values (for example, in effects): Must be smooth as well.
4. Granular Synthesis & Cloud is allowed. But do not let one grain pop out too loud or it'd sounds like an attack. A nice cloud for this might have lots of grains per second or quite-long duration.
5. Vocal is allowed. But the spelling must be all smooth sounds. For example, ahhhhh ummmm meeee yawn <- these are ok. Thick <- Not ok. Ran <- Not ok. Lean <- Not ok. zzzZZZzzz <- ok.
6. But afterall, the song must be dance music! So there must be some groove/cycle/pattern in it so we can still bang our heads to it whether we can identify the first beat or not.

Actually, the hardest rule is number 1, because 2-5 are all generated from 1. And 6 is just to make sure that it must be dancable.

Extreme Free Flow ~ !!!

For those who are going to push Free Flow to the extreme, I've also prepared the model for generating Free Flow. Those 1-6 rules above are just childish comparing to this:
- All signals/values used for generating the song can be written in functional form:
s = f(t)
where s = (continuous) signal, t = time (starting from 0 where the song starts.)
- f(t) must be a continuous function.
- let f'(t) = df(t)/dt,f'(t), f''(t), f'''(t), ... all have to be contiuous functions as well.

Some good functions for making Free Flow music are: linear, polynomial, exponential, logarithmic, trigonometry .. like sin(), cos() .. but watch out for the jumps in tan().

If we can reach this stage, we can really produce a piece with all values all moving in perfect Free-Flow.